توس نیاز » دسته بندی » آموزش » موسیقی » آموزش سه‌تار

آموزش سه‌تار

سه‌تار از سازهای زهی و مضرابی موسیقی ایرانی است
سه‌تار از سازهای زهی و مضرابی موسیقی ایرانی است
سه‌تار از سازهای زهی و مضرابی موسیقی ایرانی است
سه‌تار از سازهای زهی و مضرابی موسیقی ایرانی است
آموزشگاه موسیقی پیمان
www.peyman-music.com
سه‌تار از سازهای زهی و مضرابی موسیقی ایرانی است که آن را با ناخن انگشت اشارهٔ دست راست می‌نوازند. این ساز، دارای ۴ سیم از جنس فولاد و برنج است که به موازات دسته، از کاسه تا پنجه کشیده شده‌اند. سه‌تار دارای ۲۶ پردهٔ قابل حرکت از جنس روده‌ی حیوانات یا ابریشم است. صدای آن ظریف و تو دماغی و تا حدودی غمگین است و وسعت صوتی آن نزدیک به ۳ اکتاو است.
سه‌تار پیشتر هم‌خانواده با سازهایی چون دوتار و تنبور بوده است و امروزه به تار بسیار نزدیک‌تر است. در موسیقی دستگاهی ایران استفاده از سه‌تار بسیار رواج دارد؛ گرچه بیشتر برای تک‌نوازی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ساز برای هر دستگاه کوک ویژه‌ای دارد ولی فاصلهٔ چهارم یا پنجم پایین رونده معمولا بین سیم‌های اول و دوم ثابت است.
نوازندگان سه‌تار برای اجرای آن، در حالت نشسته روی زمین یا صندلی، کاسهٔ ساز را به صورت مورب و با زاویهٔ ۴۵ درجه روی ران راست قرار داده و با سر انگشتان دست چپ روی پرده‌ها (دستان‌ها) ی روی دستهٔ سه‌تار حرکت می‌کنند و با انگشت اشارهٔ دست راست خود به سیم‌ها ضربه می‌رنند. معمولا برای نوازندگی فقط انگشتان اشاره، میانی، حلقه و در بعضی موارد انگشت کوچک دست چپ استفاده می‌شوند اما در آثار استادان، استفاده از انگشت شست برای پرده‌گیری روی سیم بم نیز کاربرد دارد.
در حین نوازندگی سه‌تار، می‌توان با زخمه‌زدن نزدیک به خرک، صدا را کمی زبر و خشن کرد؛ و با انجام این کار نزدیک به گلوی ساز، صدایی نرم و ملایم و اصطلاحاً پخته‌تر تولید می‌شود.
محتویات
۱ تاریخچه
۲ اجزا
۳ صدا
۴ بستر صوتی
۵ کوک
۵.۱ حالت‌های مختلف کوک
۵.۲ کوک شور
۵.۳ متعلقات شور
۵.۴ کوک همایون
۵.۵ کوک ماهور
۵.۶ کوک راست‌پنجگاه
تاریخچه

سه‌تار در گذشته سه سیم (تار) داشته و اکنون چهار سیم دارد که سیم سوم و چهارم آن نزدیک به هم قرار دارند و هم‌زمان نواخته می‌شوند و مجموعهٔ آن دو را معمولاً سیم «بم» می‌نامند. با گذشت زمان کسانی چون ابونصر فارابی، ابوعلی سینا، صفی الدین ارموی و از متأخران ابوالحسن خان صبا لزوم افزایش یک سیم دیگر به این ساز را درک کرده و سه‌تارهای امروزی دارای چهار سیم هستند (این سیم از نظر تاریخی سیم چهارم است ولی سیم سوم خوانده می‌شود). سیم سوم سه تار به سیم مشتاق معروف است و به روایتی از ابوالحسن صبا این سیم را نخستین بار درویشی به نام مشتاق علی شاه به این ساز افزوده است.
برخی از جمله عده‌ای از عرفا به آن «اوتار» نیز می‌گویند.
اجزا

ساز سه‌تار دارای دو قسمت کاسه و دسته است. در انتهای دسته پنجه قرار دارد که محل قرارگرفتن گوشی‌هاست.
مشخصات سه‌تار
سرپنجه یا جعبه گوشی
گوشی‌ها
پرده قبل از شیطانک
شیطانک
پرده‌های اصلی (چهارلایی)
پرده‌های فرعی (سه‌لایی)
دسته
کاسه
صفحه
خرک
سیم‌گیر
سیم‌ها
سیم‌ها
سه تار دارای چهار سیم به این شرح است:
سیم‌های سه‌تار
شماره جنس رنگ نام قطر
سیم یکم فولاد سفید «حاد»۲۰-۲۲ میکرون
سیم دومبرنز زرد «زیر»۲۲-۲۵ میکرون
سیم سوم فولاد سفید «مشتاق» یا «زنگ» ۲۰-۲۲ میکرون
سیم چهارم برنز زرد «بم» ۳۵-۴۰ میکرون
کاسه
کاسهٔ سه‌تار از نظر ساختاری مانند کاسهٔ عود یا تنبور بوده ولی کوچک‌تر از آنها و گلابی‌شکل است. درازای کاسه سه‌تار از ۲۶ تا۳۰ سانتی متر، پهنای آن به تناسب بین ۱۲ تا ۱۶ سانتی متر و ژرفایش نزدیک ۱۳ سانتی متر است و معمولاً از چوب توت یا گردو ساخته می‌شود. ساختار کاسه، هم می‌تواند یک تراش یک تکه از چوب باشد و هم از ترک‌های جداگانه و به هم چسبیده ساخته شده باشد.


بدنهٔ سه‌تار؛ شامل کاسه، صفحه و خرک (پل روی صفحه). در انتهای کاسه نیز سیم‌گیر قرار دارد.
صفحه
روی کاسهٔ سه‌تار با تخته‌ای نازک از چوب پوشیده شده است که به آن صفحه گفته می‌شود. صفحه دارای سوراخ‌هایی برای خروج صدا است و معمولا دست راست نوازنده روی آن قرار می‌گیرد اما در مواردی خاص برای افراد چپ دست، عکس این مورد صادق است.
دسته
درازای دسته ۴۰ تا ۴۸ سانتی متر و قسمتی که گوشی‌ها در آن تعبیه می‌شوند ۱۲ سانتی متر و پهنای دسته ۳ سانتی متر است. بعضی از سازندگان برای زیباتر شدن و همچنین برای افزایش عمر مفید ساز، از نوعی استخوان که معمولاً استخوان شتر است برای پوشاندن دسته استفاده می‌کنند.
خرک
خرک سه‌تار را می‌توان به‌راحتی جدا کرد.
خرک قطعه‌ایست متحرک که روی صفحه و به فاصلهٔ سه انگشت از انتهای کاسه قرار دارد. عرض خرک سه‌تار بین ۵ تا ۶ سانتی‌متر و ارتفاع آن کمتر از ۱ سانتی‌متر بوده و از جنس چوب ساخته می‌شود. سیم‌ها پس از عبور از شیارهای کم‌عمق روی خرک از طول دسته عبور کرده و توسط شیطانک به گوشی‌ها می‌رسند.
سیم‌گیر
سیم‌گیر در بخش پایانی کاسه ساز قرار دارد و برای نگهداری سیم‌ها استفاده می‌شود. در گذشته سیم‌گیر را بیشتر از جنس استخوان می‌ساختند، اما امروزه نوع چوبی آن معمول‌تر است.
شیطانک
شیطانک بین قسمت اصلی دسته و پنچهٔ ساز قرار می‌گیرد و جنس آن از استخوان و یا پلاستیک است. کاربرد شیطانک در هدایت و تقسیم‌بندی سیم‌ها در قسمت بالای دسته می‌باشد.
گوشی
سیم از یک طرف به سیم گیر در انتهای کاسه و از طرف دیگر به گوشی‌های کوک شونده در انتهای دسته ساز بسته می‌شوند. با چرخاندن گوشی‌ها می‌توان ساز را کوک کرد.
پرده
پرده‌ها نخ‌های باریکی از جنس رودهٔ حیوانات و یا ابریشم هستند که در عرض دستهٔ سه‌تار به صورت سه‌لایی و چهارلایی بسته می‌شوند و وظیفهٔ تقسیم‌بندی فواصل موسیقایی را برعهده دارند. تعداد پرده‌ها ۲۶ عدد است که که یکی از آن‌ها قبل از شیطانک بسته می‌شود و فاصلهٔ آن با شیطانک در صدای سه‌تار موثر است.
صدای ساز سه‌تار

سه تار دارای صدایی مخملین و ظریف بوده از آنجایی که که با کنار ناخن انگشت سبابه دست راست نواخته می‌شود، صدای ساز ارتباط مستقیمی با اعصاب و روان نوازنده پیدا می‌کند و از این رو سه تار را اغلب همدم اوقات تنهایی خوانده‌اند.
اغلب شنوندگان، ساز سه تار را دارای لحن و نوای غمگینی احساس می‌کنند، اما نوازندگان معاصر موسیقی ایرانی در تلاش برای توسعه موسیقی مدرن و نوی ایران، آثار زیبایی آفریده‌اند که با حال و هوایی که تا دو دهه پیش از این ساز تصور می‌شد کاملاً متفاوت است. البته می‌بایست اشاره کرد که در سه تار نوازی مدرن تجربه استفاده از مضراب سیمی تجربه‌ای موفق بوده و با ایجاد صدایی شفاف و کریستالی کمک شایانی به گسترش امکانات این ساز عجیب نموده است. اجرای تک سیم‌هایی خاص و همچنین افزایش قدرت اجرای دینامیک‌های مختلف نیز از مزایای استفاده از مضراب سیمی در نوازندگی است.
بستر صوتی

نیازمند گسترش
این مقاله نیازمند گسترش است. لطفاً اگر تخصص و توانایی گسترش این مقاله را دارید، آن را بهبود بخشید.
بستر صوتی سه‌تار از بم ترین نت آن (دو سوم = C3) آغاز شده و در نت «لا»ی بالای خط حامل پایان می‌یابد.


بستر صوتی سه‌تار در حالت کوک دو-سل-دو-دو و بدون پردهٔ ر بمل بعد از شیطانک
کوک

هر چهار سیم سه‌تار می‌توانند توسط گوشی‌هایی که در انتهای دسته تعبیه شده کوک شوند.
نت پایهٔ کوک سه‌تار و تار معمولاً نت دو برای سیم یکم است و بقیه سیم‌ها بر اساس سیم اول کوک می‌شوند. نت ِ دوی مورد استفاده در سه‌تار، در پیانو سی وسط (Middle C) است. نت دو در موسیقی ایرانی معمولاً نیم پرده پایین‌تر از نت دو در موسیقی کلاسیک، و برابر با سی بِمُل در دیاپازون است.[۱]
بعضی اوقات برای تمرین از پایه نت لا برای کوک سیم یکم استفاده می‌شود چرا که صدای ساز بم‌تر بوده و گوش نوازنده را آزار نمی‌دهد. دلیل دیگر برای استفاده از نت ِ لا شل‌تر بودن سیم‌هاست و در نتیجه آسیب کمتری به سیم رسیده و عمر مفید آن بالا می‌رود؛ در عین حال که انگشت‌گذاری و اجرای تکنیک‌هایی مانند مضراب ریز روی سیم شل آسان‌تر است.
معمولا برای هر دستگاه کوک خاصی در نظر گرفته می‌شود، اما بسته به دستگاه، احساس نوازنده و تم آهنگ مورد نظر می‌تواند متفاوت باشد. عوض شدن کوک ساز در هر دستگاه و آواز در موسیقی ایرانی منجر به عوض شدن حال و هوای آهنگ‌ها می‌شود اما می‌توان با استفاده از کوک ِ دستگاه‌ها و آوازهای مختلف، آهنگ‌های مربوط به دستگاه و یا آوازی دیگر را نواخت.
حالت‌های مختلف کوک
نامگذاری سیم‌ها برای کوک قراردادی است. به این معنی که لازم نیست کوک سیم همان نت دیاپازون باشد. برای مثال در حالتی که قرار باشد سیم اول روی نت دو کوک شود و سیم دوم روی نت سل، می‌توان هر دو را یک پرده پایین‌تر آورد و سیم اول را روی نت سی‌بمل و سیم دوم را روی نت فا کوک کرد. در موسیقی سنتی ایران می‌توان هر دستگاه را با کوک‌های مختلف اجرا کرد که در اینجا متداول‌ترین آنها معرفی می‌شود.
حالت‌های کلی کوک
حالت سیم و نوع صدا سیم ۱ سیم ۲ سیم ۳ سیم ۴
صدای ریز با سیم‌های سفت و کشیده دو سل دو دو
سیم‌ها دو نیم‌پرده بم‌تر کوک شوند سی‌بملفا سی‌بملسی‌بمل
سیم‌ها سه نیم‌پرده بم تر کوک شوند لا می لا لا
به علت پایین‌تر بودن نت دو در موسیقی سنتی ایرانی نسبت به موسیقی کلاسیک به میزان یک پرده، کوک ِ «سی بمل، فا، سی بمل، سی بمل» همان کوک ِ «دو، سل، دو، دو» شناخته می‌شود. در واقع، نامگذاری این کوک (که در اینجا کوک ماهور است) به عنوان «دو، سل، دو، دو» برای راحتی کار نوازندگان و هنرجویان است تا نسبت فاصله بین نت مورد استفاده در سیم یکم تا سیم دوم را که ۵ نیم پرده است، درک کنند.
کوک شور
دستگاه شور مادر دستگاه‌های موسیقی ایران است و تمامی دستگاه‌ها و آوازها (به جز دستگاه چهارگاه) از شور مشتق می‌شوند
کوک‌های متداول شور
سیم ۱ سیم ۲ سیم ۳ سیم ۴
شور سُل دو سل دو فا
شور ردو سل ر ر
شور دودو فا دو دو
شور لادو سل لا ر
متعلقات شور
آوازهای ابوعطا، بیات ترک، افشاری، دشتی، بیات کرد و بیات اصفهان با اینکه از متعلقات دستگاه شور هستند، اما هر یک دارای کوک ِ جداگانه‌ای هستند. (امروزه آواز بیات اصفهان از متعلقات دستگاه همایون خوانده می‌شود که در قدیم متعلق به شور بوده و ربع پرده با شور تفاوت دارد.)
آواز ابوعطا
کوک‌های متداول شور
سیم ۱ سیم ۲ سیم ۳ سیم ۴ توضیحات
ابوعطا دو دو سل دو فا مأخوذ از شور سل
ابوعطا سل دو سل ر ر مأخوذ از شور ر
ابوعطا فا دو فا دو دو مأخوذ از شور دو
ابوعطا ر دو سل لا ر مأخوذ از شور لا
آواز بیات ترک
کوک سه‌تار در آواز بیات ترک به روایت احمد عبادی نوازنده سه‌تار به این گونه است:
نام سیم اول سیم دومسیم سوم سیم چهارم
بیات‌ترک سی‌بمل دو فا سی‌بملسی‌بمل
راست‌کوک سی‌بمل دو سل سی‌بملفا
بیات‌ترک دو دو سل دو دو
بیات‌ترک می‌بمل دو فا می‌بملمی‌بمل
بیات‌ترک فا دو فا دو دو
آواز افشاری
سیم اول سیم دومسیم سوم سیم چهارم
دو سل دو دو
آواز دشتی
سیم اول سیم دومسیم سوم سیم چهارم
دو سل لا ر
کوک همایون
کوک مورد استفاده برای دستگاه همایون دقیقا مانند کوک ِ مورد استفاده در آواز ِ ابوعطاست. در نوازندگی آواز بیات اصفهان نیز از همین کوک برای سه‌تار استفاده می‌شود.
سیم ۱ سیم ۲ سیم ۳ سیم ۴
همایون می کرن دو سل ر ر
همایون ر کرندو سل دو دو
همایون لا کرندو سل لا کرنر
همایون لا کرن ۲ دو فا سل دو
همایون سل کرن دو فا سل کرن می بمل
کوک ماهور
کوک ِ سه‌تار در دستگاه ماهور به عنوان پایه شناخته می‌شود و در این کوک، سه‌تار دارای بیشترین وسعت صوتی خود است.
سیم‌های سه‌تار برای نوازندگی دستگاه ماهور به این صورت کوک می‌شوند:
سیم ۱ سیم ۲ سیم ۳ سیم ۴
ماهور ِ دو دو سل دو دو
... دو فا دو دو
... دو سل دو فا
کوک راست‌پنجگاه
سیم ۱ سیم ۲ سیم ۳ سیم ۴
راست‌پنجگاه فادو فا دو دو
راست‌پنجگاه دو دو سل دو دو
راست‌پنجگاه سل دو سل ر ر
تهران میدان تجریش ابتدای خیابان ولیعصر روبروی قنادی لادن طبقه بالای پیانو پل طبقه سوم
تلفن : 02122702823
02122754781
فکس : 02122704641
همراه : 09125096653
پست الکترونیک :
ghadiripeyman@ymail.com
amoozeshgahpeyman@gmail.com
www.peyman-music.com

از تاریخ انقضای این آگهی 325 روز گذشته است. ممکن است اطلاعات آگهی معتبر نباشد.

نام: پیمان قدیری


ارسال پیام به آگهی دهنده


موبایل: 09125096653


تلفن: 02122702823


زمان تماس: 8 صبح تا 8 بعدازظهر


ایمیل:


یاهو: ----


آدرس: تهران ميدان تجريش ابتداي خيابان وليعصر روبروي قنادي لادن طبقه بالاي پيانو پل طبقه سوم

کد آگهی: 17060


تاریخ بروز رسانی: ۱۳۹۶/۹/۷


قیمت: 1


دسته بندی: آموزش » موسیقی


موقعیت آگهی:خراسان رضوی » همه شهر ها


وبسایت: ورود به وب سایت آگهی


تعداد بازدید: 198


تاریخ درج: ۱۳۹۶/۲/۱۲

آگهی های مرتبط

آهنگسازی-و-آموزش-موسیقی-با-روش-علمی آهنگسازی و آموزش موسیقی با روش علمی

آهنگسازی و آموزش موسیقی با روش علمی و قیمت مناسب

نوازندگی-آسان-با-نتهای-فارسی-آسان نوازندگی آسان با نتهای فارسی آسان

لذت نوازندگی رو تجربه کنید.با نُتهای آسان فارسی

آخرین-اخبار-موسیقی-مشهد آخرین اخبار موسیقی مشهد

آخرین اخبار موسیقی مشهد - اطلاع رسانی کنسرتهای مشهد-معرفی اساتید موسیقی- و معرفی ساز ها با قیمت مناسب در اینست...

pdf-کپي-کتاب-آموزش-باغلاماي(باقلاما) pdf کپي کتاب آموزش باغلاماي(باقلاما)

پي دي اف کتاب آموزش باغلاماي(باقلاما) arif sag erdal erzincan به دو زبان ترکي استانبولي و انگليسي به همراه ف...

آموزش-تخصصی-پیانو-و-کیبورد-safari آموزش تخصصی پیانو و کیبورد SAFARI

آموزش تخصصی نواختن پیانو و کیبورد SAFARI ، آموزش تنظیم آهنگ، آموزش صداسازی، آموزش آواز خواندن - تلفن تماس: 091...

نت-موسیقی-آسان نت موسیقی آسان

لذت نوازندگی رو تجربه کنید.با نتهای آسان فارسی

بسته-آموزش-تصویری-ارگ-12-آهنگ بسته آموزش تصویری ارگ 12 آهنگ

شما هم می توانید 12 آهنگ را دقیق وکامل را با ارگ بنوازید

آموزش-تئوري-موسيقي آموزش تئوري موسيقي

آموزش نرم افزارهای موسیقی

آموزش-گیتار-کلاسیک آموزش گیتار کلاسیک

آموزش گیتار پیک استار

آموزش-پيانو-و-کيبورد آموزش پيانو و کيبورد

آموزش فلوت آموزش درامز گروه نوازي ريتم شناسي

آگهی های جدید گروه موسیقی

لوپ-ذره-بيني-مدل-mg81001-h لوپ ذره بيني مدل MG81001-H

داراي 5 لنز با بزرگنمايي هاي مختلف بوده كه مي توان آن ها را به صورت تركيبي قرار داد و بزرگنمايي كل را بيشتر ك...

ضایعات-بازیافت-پذیر-و-ضایعات-آهن ضایعات بازیافت پذیر و ضایعات آهن

ضایعات بازیافت پذیر و ضایعات آهن

طراحی-و-ساخت-انواع-سایت-و-ارائه-خدمات-سئو طراحی و ساخت انواع سایت و ارائه خدمات سئو

طراحی سایت خود را با پارسایا آغاز کنید

دیاگ-خودروهای-راهسازی-و-کشاورزی-class دیاگ خودروهای راهسازی و کشاورزی CLASS

ساخت : آمریکا دیاگ مورد استفاده برای دیاگ خودروهای راهسازی و کشاورزی CLASS سخت افزار : • اینترفیس CANU...

دستگاه-تعریف-سوییچ-و-اصلاح-کیلومتر-x100-obdstar دستگاه تعریف سوییچ و اصلاح کیلومتر X100 ObdSTAR

پکیج سخت افزاری دستگاه تعریف سوییچ و اصلاح کیلومتر X100 ObdSTAR : اینترفیس X100 کابل OBD2 کابل 3 پین هوندا...

دیاگ-نیسان-nissan-consult-3/4 دیاگ نیسان Nissan Consult 3/4

از این دیاگ نیسان کانسانت . Nissan Consult 4 برای عیب یابی و برنامه ریزی همه مدل های خودروهای نیسان ژاپن استف...

دیاگ-ماشین-آلات-سنگین-لانچ-launch-x431 دیاگ ماشین آلات سنگین لانچ Launch X431

پکیج سخت افزاری دیاگ ماشین آلات سنگین لانچ Launch X431 : اینترفس X431 HD - تحت تکنولوژی ارتباطی بی سیم ( بل...

دیاگ-انواع-لیفتراک-ها-forklift-diagnostics دیاگ انواع لیفتراک ها ForkLift Diagnostics

ایرانیان دیاگ تنها مرکزی که در ایران توانایی ساپورت و فروش دیاگ انواع لیفتراگ ها یا همان فورک لیفت را دارد. ...

دیاگ-خودروهای-خارجی-vpecker-/-xtuner دیاگ خودروهای خارجی Vpecker / Xtuner

پکیج سخت افزاریدیاگ خودروهای خارجیVpecker / Xtuner: اینترفیسOBD2 اصلیVpecker / Xtuner(با اپلیکشن اندروید–دارا...

دیاگ-موتورولوو-پنتا-و-یاماها-volvo-penta-vodia5 دیاگ موتورولوو پنتا و یاماها Volvo Penta Vodia5

موتورهای زمینی ولوو پنتا نصب شده بروی ژنراتور ها جهت تامین برق و موتورهای دریایی و جت اسکی ولوو پنتا نیاز به...